"My z Marcinka" I LO im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
(6kB) (7kB)
Internetowy serwis Wychowanków, Pedagogów i Uczniów
I LO i Gimnazjum im.Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Absolwenci : Who is Who

<< wróć

Gorzyński Klemens - lekarz

matura 1923
 
notka biograficzna
Gorzyński Klemens (1904-1942), lekarz, działacz Stronnictwa Narodowego, "Ojczyzny" i Głównej Delegatury Rządu dla ziem polskich wcielonych do III Rzeszy.

Urodził się 5 listopada 1904 r. w Poznaniu. Syn Franciszka (krawca) i Barbary z d. Trelewska. Absolwent Liceum Ogólnokształcącego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu. W 1930 r. ukończył studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego. W czasie studiów udzielał się w "Bratniej Pomocy", był członkiem korporacji "Lechia". Pracował m.in. jako lekarz Pogotowia Ratunkowego, lekarz kolejowy, lekarz Związku Inwalidów Wojennych oraz lekarz Ubezpieczalni Społecznej.

Walczył jako ochotnik w obronie Warszawy we wrześniu 1939 r., został ranny. W październiku 1939 r. wrócił do Poznania. Z kierowanej przez Niemców Ubezpieczalni Społecznej otrzymał nakaz podjęcia pracy w Stęszewie. Wkrótce rodzina Gorzyńskich zmuszona została do opuszczenia swojej willi przy ul. Cichej 16 i zamieszkała w Stęszewie w domu na Rynku 12.

Już w październiku 1939 r. dr Gorzyński zaangażował się w działalność konspiracyjną w ramach "Ojczyzny" i Narodowej Organizacji Bojowej. Blisko współpracował z Biurem Głównego Delegata dla ziem polskich wcielonych do III Rzeszy. Uczestniczył w konspiracyjnej akcji opieki społecznej i medycznej. Udzielał bezpłatnej pomocy lekarskiej potrzebującym Polakom, leczył ukrywających się rannych żołnierzy, wydawał potrzebne zaświadczenia lekarskie i zwolnienia członkom tworzącej się konspiracji. Współpracował z Hieronimem Szybowiczem i o. Julianem Mirochną w odbudowie NOB, od kwietnia 1941 r. miał kierować Zarządem Powiatowym Poznań-Zachód NOB, organizował też kolportaż "Polski Narodowej" na terenie Stęszewa. W jego domu ukryty był odbiornik radiowy. Wielokrotnie jeździł do Warszawy (Biuro Zachodnie, Główna Delegatura Rządu RP dla GG, być może także KG ZWZ i Zarząd Główny SN), skąd przywoził korespondencję i fundusze na działalność podziemną. Jego dom był też punktem kontaktowym dla kurierów.

Aresztowany przez gestapo w swoim gabinecie lekarskim w Stęszewie 18 października 1941 r. W czasie rewizji w jego mieszkaniu, w skrytce pod podłogą, odnaleziono część funduszy Głównej Delegatury - 10850 RM (wg. Raportu gestapo z 30 I 1942 r.) bądź 15000 RM (wg wyroku 2.OJs. 130/42 z 17 XI 1942 r.). Więziony w Domu Żołnierza (siedzibie poznańskiego gestapo) oraz w Forcie VII, przeszedł ciężkie śledztwo. Jako lekarz udzielał pomocy chorym i skatowanym współwięźniom Fortu VII. Z wielką ofiarnością ratował ofiary epidemii tyfusu plamistego w Forcie (luty-marzec 1942 r.). Sam też zapadł na tyfus lecz zdołał przezwyciężyć chorobę.

7 lipca 1942 r. późnym wieczorem, wraz z 19 innymi osobami z kierownictwa Głównej Delegatury i ze sztabu ZWZ (m. in. z Adolfem Bnińskim, Adamem Poszwińskim, Edwardem Piszczem, ppłk. Stefanem Łukowiczem, ppłk. Janem Namysłem), a także z prezesem konspiracyjnego Zarządu Głównej SN Mieczysławem Trajdosem i ostatnim komendantem NOB o. Julianem Mirochną, został wywieziony z Fortu VII. Przypuszczalnie cała grupa została stracona jeszcze tej nocy w podpoznańskich lasach (prawdopodobnie w okolicy Stęszewa).

Żonaty z Jadwigą z d. Kuca I voto Spandowską. Bezdzietny (wychowywał córkę z pierwszego małżeństwa żony, Sabinę).



Biogram autorstwa dr. Michała Przychodzkiego, mps. w zbiorach autorki; Adela Gorzyńska-Hołdrowicz, Biografia śp. Doktora Klemensa Gorzyńskiego, mps. w zbiorach autorki; Nikodem Pałasik, śp. Dr Klemens Górzyński - lekarz konspirator, mps. w zbiorach autorki; Oświadczenie w sprawie śp. Dra Klemensa Gorzyńskiego napisane przez jego brata Alfonsa Gorzyńskiego 15 VI 1946 r., kopia w zbiorach autorki; Miron Alejski, List do redakcji "Biuletynu Informacyjnego śZŻAK nr 3/1996; list Antoniego Wiciaka do Alfonsa Gorzyńskiego, kopia w zbiorach autorki; dokumenty rodzinne oraz relacja przekazane autorce przez Sabinę Spandowską-Lewandowską; relacja Czesława Cegielskiego "Moje przeżycia w gestapo w Poznaniu", spisana przez Jadwigę Gorzyńską w 1946 r.;
Wyrok Oberlandesgericht Posen z 17 XI 1942 r. na sesji wyjazdowej w Oleśnicy, sygn. 2. OJs. 130/42 (138) skazujący m.in. młodszego brata Klemensa - Alfonsa Gorzyńskiego

Raport Gestapo - Staatspolizeistelle Posen z 30 I 1942 r., Sprawozdanie po zakończeniu dochodzeń przeciwko nielegalnej polskiej organizacji "Narodowa Organizacja Bojowa" dla b. ziem zachodnich Polski.
Biogram udostępniony i opracowany przez Aleksandrę Pietrowicz
Biogram w znacznie skróconej formie - został opublikowany w książce "Lista strat obozu narodowego w latach 1939-1955", t. 1, Warszawa 2010